In elke doos Rummikub zitten twee jokers, en ze zorgen geregeld voor discussie aan tafel. Mag je een joker van tafel pakken? Moet je hem meteen weer gebruiken? En hoeveel kost hij als hij aan het eind op je plankje staat? De regels zijn duidelijk, maar worden vaak anders onthouden. Hieronder staan ze zoals ze in de officiële spelregels beschreven worden.
Wat de joker kan
Een joker vervangt elke steen in een groep of een reeks. Je kunt hem gebruiken om een groep van drie te maken als je maar twee gelijke getallen hebt, of om een gat in een reeks te dichten. Bij de eerste uitleg telt de joker voor de waarde van de steen die hij vervangt. Een joker in een reeks 7, joker, 9 telt dus als 8.
De joker van tafel inruilen
Ligt er een joker op tafel en heb jij de steen die hij vervangt, dan mag je die steen in de plaats van de joker leggen en de joker pakken. Dat mag pas na je eerste uitleg. Vervangt de joker in een groep een kleur die nog ontbreekt, dan mag je hem inruilen met de steen in een van de ontbrekende kleuren.
Er hoort een voorwaarde bij: de joker die je zo pakt, moet je in dezelfde beurt weer op tafel leggen, in een nieuwe combinatie samen met minstens één steen van je eigen plankje. Je mag hem niet op je plankje zetten om hem later te gebruiken.
Een joker in een reeks verplaatsen
Bij het ombouwen mag je een reeks met een joker splitsen of verlengen, zolang alle combinaties aan het eind van je beurt geldig zijn. De joker zelf blijft dan op tafel, ook als hij een andere waarde gaat vervangen. Pak je hem van tafel, dan gelden de regels van het inruilen hierboven.
Strafpunten aan het eind
Gaat een speler uit en heb jij nog een joker op je plankje, dan telt die joker voor 30 strafpunten. Dat is meer dan elke andere steen, want de hoogste gewone steen is 13. Daarom is het riskant om een joker te lang vast te houden. Hoe de rest van de punten geteld wordt, lees je bij de puntentelling in de spelregels.
Veelvoorkomende misverstanden
- Een joker mag niet alleen of met één andere steen op tafel liggen: een combinatie heeft altijd minstens drie stenen.
- Je mag een joker niet inruilen met een steen die al op tafel ligt, alleen met een steen van je eigen plankje.
- Twee jokers in één combinatie mag, zolang er minstens één echte steen bij ligt.
Sommige tafels spelen met een huisregel, bijvoorbeeld dat een joker alleen in een reeks mag worden ingeruild. Spreek zo'n afwijking altijd vooraf af, dan voorkom je discussie midden in het potje.
Joker of geen joker?
Met twee jokers op 106 stenen is de kans klein dat je er bij het begin een pakt. Krijg je er wel een, dan is dat een voordeel, maar alleen als je hem op tijd gebruikt. Hoe je dat slim doet, staat bij de strategie en tactiek van Rummy NL.
