Wie een tweedehands doos Rummikub op de kop tikt of na een verhuizing de spellenkast uitzoekt, vraagt zich al snel af hoeveel stenen Rummikub eigenlijk hoort te hebben. Het antwoord is eenvoudig: 106. Hoe die stenen verdeeld zijn, bepaalt veel van het spel, en het helpt ook om snel te zien of er iets ontbreekt. Wie de regels nog niet kent, begint het best bij de spelregels van Rummikub.
Vier kleuren, dertien getallen, twee keer
De stenen dragen de getallen 1 tot en met 13 in vier kleuren: rood, geel (vaak meer oranje), blauw en zwart. Elke combinatie van getal en kleur komt precies twee keer voor. Dat geeft 4 kleuren maal 13 getallen maal 2 sets, samen 104 stenen. Daar komen twee jokers bij, en zo kom je op 106.
Die verdubbeling is geen toeval. Doordat elke steen twee keer bestaat, kun je een reeks verlengen terwijl een tegenstander dezelfde steen in een groep gebruikt. Het maakt het spel ruimer dan een gewoon kaartspel, waarin elke kaart maar één keer voorkomt.
De jokers
De twee jokers zijn herkenbaar aan een gezichtje of een ster, afhankelijk van de uitgave. Ze kunnen elke steen vervangen. Omdat er maar twee zijn, zijn ze kostbaar: wie een joker op zijn plankje houdt wanneer een ander uitgaat, krijgt er dertig strafpunten voor.
Wat er verder in de doos zit
Naast de stenen vind je vier plankjes, één per speler, waarop je je stenen rechtop zet zodat de anderen ze niet zien. In veel dozen zit ook een kleine zandloper die een minuut meet, voor wie met bedenktijd wil spelen. Een spelregelboekje hoort er altijd bij. Sommige reisuitgaven hebben kleinere stenen en plankjes die in de doos passen, maar het aantal stenen blijft gelijk.
Is je doos nog compleet?
Een ontbrekende steen merk je pas als het te laat is, midden in een potje. Tellen gaat het snelst door de stenen per kleur in reeksen van 1 tot 13 te leggen, twee rijen per kleur. Een gat valt dan meteen op. Leg de jokers apart en tel ze mee.
- Acht rijen van dertien stenen, twee per kleur.
- Twee jokers.
- Vier plankjes en, als je die gebruikt, de zandloper.
Ontbreekt er één gewone steen, dan kun je nog prima spelen: spreek dan af dat die waarde in die kleur maar één keer bestaat. Mist er een joker, dan speel je beter met één joker dan dat je er een zelf maakt die van de achterkant herkenbaar is. Alle stenen moeten er van achteren hetzelfde uitzien, anders weet iedereen wie wat pakt.
Hoeveel stenen per speler?
Bij het begin pakt iedere speler veertien stenen. Met vier spelers gaan er dus 56 stenen naar de plankjes en blijven er 50 in de pot. Met twee spelers blijft de pot veel voller, wat het spel een ander karakter geeft: er wordt meer getrokken en minder gelegd. De rest van het verloop staat beschreven bij de volledige spelregels, en wie wil weten hoe de stenen ooit ontstaan zijn, leest de geschiedenis van Rummikub.
Stenen schoonmaken en bewaren
De stenen zijn van stevig kunststof en gaan jarenlang mee. Een doekje met lauw water en een druppel afwasmiddel is genoeg om ze weer schoon te krijgen; laat ze daarna goed drogen voor ze terug in de doos gaan. Bewaar de stenen in een zakje of in de vakken van de doos, zodat ze niet tussen andere spellen verdwijnen. Een doos waar alle 106 stenen in zitten, gaat zo makkelijk een generatie mee.
